Բնապահպան. «Եթե գազը թանկանա, անտառներն անվերադարձ կկորցնենք»

Եթե գազի գինը նորից բարձրանա, ապա մեր անտառներն անվերադարձ  կկորցնենք. այսօր «Արմատ» մամուլի ակումբում լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ ահազանգեց «Հայաստանի անտառներ» հկ նախագահ Նազելի Վարդանյանը:

Բնապահպանը նշում է, որ 2003-ին, օրինակ, անօրինական անտառհատումների ծավալը տարեկան կազմում էր 800 հազար խմ: «Անօրինական անտառհատումների ծավալը վերջին տարիներին նվազել էր մինչև 400-500 հազար խմ, սակայն արդեն իսկ նկատվում է աճ` պայմանավորված գազի բարձր գնով»,- ասում է Վարդանյանը: Նա նշում է, որ անգամ ընտանիքները, ոոնք մեծ ծախսեր են կատարել ու գազի կաթսա տեղադրել, այս տարի վառելափայտ են օգտագործում:

«Էկոլուր» հկ տնօրեն Ինգա Զառաֆյանը նշում է, որ  միայն Տավուշի մարզում 15 հազար ընտանիք փայտով է տունը ջեռուցում: Ամեն ընտանիք տարեկան նվազագույնը 10-15 խմ փայտ կօգտագործի: Արդյունքում անտառհատումների ծավալը ահռելի թվերի կհասնի` բազմակի գերազանցելով այս տարվա համար թույլատրված  սանհատումների 35 հազար խմ ծավալը:

Անդրադառնալով սանհատումների ծավալին` Զառաֆյանը նշում է, որ անտառների վերջին ուսումնասիրությունը տեղի է ունեցել 90-ականների սկզբին. «Եթե չգիտես, թե ինչքան անտառ ունես, ինչպե՞ս կարելի է հատումների պլան մշակել»:

Վարդանյանը նշում է, որ Հայաստանի անտառների մեծ մասն այնքան է կրճատվել, որ կորցրել է ինքնավերականգնման ունակությունը: «Բազմիցս առաջարկել ենք գոնե 5-10 տարով ընդհանրապես արգելել սանիտարական հատումները: Առաջարկ է եղել նաև դոտացիաներով գազի գինը հանրությանը մատչելի դարձնել, սանհատումների հումքը մատչելի գներով տրամադրել բնակիչներին, բայց անարդյունք»,- ասում է Վարդանյանը` նշելով, որ անտառների պահպանությունը նույնքան կարևոր է, որքան սպորտ և մշակույթ ունենալը. «Կորցնելով անտառները կկորցնենք նաև մեր հայրենիքը, քանի որ այն անդառնալիորեն կվերածվի անապատի»:

Վարդանյանի խոսքով` Հայաստանի անտառները հիմնականում ունեն կուլիսային բնույթ. արտաքինից անտառ է թվում, սակայն իրականում մացառուտներ են ու ցածրորակ ծառեր. «որակյալ ու արժեքավոր ծառերը վաղուց հատվել ու վաճառվել են»:

Բնապահպաններ նշում են, որ ներկայումս անօրինական ծառհատումները 10 անգամ ավել են, քան օրենքով թույլատրված սանիտարական հատումների ծավալն է: «Հատվում են ոչ միայն անտառները, այլև ձեռքի տակ եղած բոլոր ծառերը»,- ասում է Զառաֆյանը: Նա նշում է, որ իրենք բազմաթիվ ահազանգեր են ստանում ծառհատումների մասին ու տեղյակ պահում նաև բնապահպանական պետական տեսչությունը, որը միշտ պատասխանում է, որ իրենք կուսումնասիրեն: «Բնապահպանական պետական տեսչությունը երբեք ոչնչից տեղյակ չէ, դրա համար էլ ծիծաղելի թվեր է միշտ ներկայացնում»:

Զառաֆյանի կարծիքով` վերահսկողություն պարզապես չի իրականացվում, քանի որ «մեծ բիզնես է և մեծ փողեր»:

Խնդրի լուծման համար, ըստ Զառաֆյանի,  անհրաժեշտ է «քաղաքական կամք և լուրջ փոփոխություններ»: