Ի՞նչ է «հուշում» Մոսկվայի Մանեժնի հրապարակում անցկացվող ցույցը

Դեկտեմբերի 11-ին Մոսկվայի Մանեժնի հրապարակում՝ «Սպարտակ» ֆուտբոլային ակումբի սպանված երկրպագու Եգոր Սվիրիդովի հիշատակին նվիրված բազմահազար  չարտոնված  հանրահավաքը սպառնում է վերաճել ռուսական շովինիստական հզոր ալիքի:

Դեկտեմբերի 6-ին սպանվել է Եգոր Սվիրիդովը: Սպանության մեղադրանքով ձերբակալվել է Ասլան Չերքեզովը (Կաբարդինո-Բալկարիայից), որն ասել է, թե իր գործողությունները թելադրվել էին ինքնապաշտպանությամբ:

Ֆուտբոլային երկրպագուի մահվանը նվիրված  ցույցեր են անցկացվել Մոսկվայում, Սանկտ Պետերբուրգում, Դոնի Ռոստովում, իսկ հանգստյան օրերին այն վերածվել է ծեծուջարդի, և իրավիճակը խիստ սրվել է:

Ցույցին միացել են ռուս ազգայնականներ, որոնք «մոռացել են», որ այն  նվիրված էր ֆուտբոլային երկրպագուի մահվանը: Նրանք տանում էին՝ «Ռուսաստանը` ռուսներին, Մոսկվան` մոսկվացիներին», «Մահ խաչիկներին», «Եգոր Սվիրիդովին սպանել է կովկասցին»  կարգախոսներով ցուցապաստառներ:

Բողոքի ցույցը վերաճել է ջարդերի: Ցուցարարները ծեծել են ոչ սլավոնական արտաքինով անցորդների, հետո ներխուժել են մետրոյի կանգառ ու ծեծել կովկասյան ծագմամբ մարդկանց: Տուժածների մեջ եղել են երկու 15-ամյա հայ երիտասարդներ, որոնք վնասվածքներով տեղափոխվել են հիվանդանոց: Նրանց վիճակը գնահատվում է միջին ծանրության:

Ռուս ազգայնականների այս գործողությունները, որոնք, ըստ մեկնաբանների, ֆուտբոլի երկրպագուի մահն օգտագործել են նախապես ծրագրված լայնամասշտաբ գործողություններ իրականացնելու համար, լայն արձագանք է գտել և այսօր ամենաքննարկվող թեմաներից է:

Դեպքին անդրադարձավ ՌԴ  վարչապետ Պուտինն իր Թվիթերյան բլոգում. «Այսօր Մանեժնայայում, Մոսկվայում և երկրում ամեն ինչ հսկողության տակ է: Բոլորի հետ, ովքեր անկարգություն են արել, հաշիվ կմաքրենք: Բոլորի: Չկասկածե՛ք»:

Lenta.ru-ն գրում է, որ դեպքերի կապակցությամբ հարուցված է 11 քրեական գործ, կան ձերբակալվածներ:

Ի տարբերություն ռուսական լրատվամիջոցների չոր տեղեկատվության` ռուսական բլոգոսֆերայում առատ  տեղեկատվություն կա՝ դեպքերի մանրամասն նկարագրություններով ու տեղում արված լուսանկարներով:

«Ամենից շատ ինձ զարմացրեց իշխանությունների  արձագանքն այդ ակցիային,- գրում է Իլյա Վարլամովն իր բլոգում,- դրա մասին հայտնի էր 3 օր առաջ: Բայց և այնպես ոչինչ չէր արվել, որպեսզի կանխվեին անկարգությունները: Բացի այդ, ես չկարողացա հասկանալ, թե ինչու էին ռուս երկրպագուները հայրենասիրության պոռթկման ժամանակ երկաթի կտորներով, շշերով և վառվող ջահերով խփում ռուս միլիցիոներներին»:

Նա գրում է նաև, որ իր աչքի առաջ լրիվ մերկացրին մի ուզբեկի և ուշագնացության աստիճան ծեծեցին նրան:  Դրան հետևում էին քիչ  հեռու կանգնած  10 միլիցիոներներ, որոնք ոչինչ չկարողացան անել:

Հայաստանում  հայտնի    «f5blog» կայքի հեղինակներից մեկը, որ ՌԴ հայ քաղաքացի է, գրում է. «Եվս մեկ փաստ, որի մասին դեռևս չեմ հանդիպել ոչ մի ԶԼՄ-ում. կենտրոնի գետնանցումներից մեկում սպանվել է մեկ մոսկվացի հայ, 15 դանակի հարված և …»:

Շատ վերլուծաբաններ ազգայնական այս դրսևորումների մեջ  աղերսներ են տեսնում 88-ի Բաքվին և Ցեղասպանությանը նախորդող ջարդերի հետ:

Ուկրաինայում՝ «Անիվ» հայկական ռուսալեզու ամսագրի գլխավոր խմբագիր Կարեն Աղեկյանն իր բլոգում գրում է, որ ճիշտ կլիներ` Ռուսաստանում ապրող հայերը լսեին «այդ բարի» մարդկանց, որոնք դեռ զգուշացնում են, որ Ռուսաստանը ռուսներինն է:

«Շշմեցուցիչ է, որ հայերը, որոնք առանձնանում են ընտանիքի և իրենց երեխաների նկատմամբ ուշադրությամբ, անվտանգության բնազդ չունեն,- գրում է նա:- Թե՛ Օսմանյան կայսրությունում և թե՛ Սովետական Ադրբեջանում մինչև աչքի առաջ չտեսնեին գողություն և արյուն,  իրենք իրենց համոզում էին, որ «ինչ-որ կերպ հարցերը կլուծվեն»: Իրենց խղճուկ տներին կպչելու փոխարեն լավ կլիներ, որ հավաքեին իրենց իրերը, քանի դեռ հավաքելու բան կա և մարդ կա, որ հավաքի դրանք»:

Այդ մասին իր բլոգում գրում է նաև տեղեկատվական պատերազմների գծով փորձագետ Ռուբեն Մուրադյանը:

«87-ին Բաքվում հայեր կային, որոնք շատ լավ զգում էին իրավիճակը Ադրբեջանում,- գրում է նա,- 88-ից հետո սկսվեց նրանց արտահոսքը: Մարդիկ հասկացան, որ  պետք է գնալ: Բայց կային շատերը, որոնք վստահ էին, որ իրենց ձեռք չեն տա: Նրանք վստահ էին, որ իրենց ոչինչ չի պատահի, որովհետև  նրանք «գազան չեն» Ինչպես գիտենք, մարդիկ, որոնք Ադրբեջանից դուրս եկան 90-ից հետո, կորցրեցին ամեն ինչ, չկարողացան փոխել բնակարանները, ծեծվեցին,  իսկ շատերը սպանվեցին»:

Հանրային խորհրդի նախագահ Վազգեն Մանուկյանն «Անկախին» ասաց, որ այնքան էլ հոռետեսական չի տրամադրված, Ռուսաստանում վերջին տարիներին սոցիալական դժգոհությունն արտահայտվում է  մեղավորներ փնտրելու և նրանց վրա բարդելու միտումով, որը  ժամանակ առ ժամանակ ուղղված է լինում հրեաների դեմ, բայց 80-ականներից սկսած՝ այդ սուրն ուղղվեց Կովկասի դեմ:

«Սակայն  գործնականում հնարավոր չէ, որ այն հարյուրհազարավոր հայերը, որոնք ապրում են այնտեղ, դուրս գան,- ասում է ՀԽ նախագահը,- պետք է մտածել թե ինչ անել, որպեսզի  վատ կանխագուշակումները չիրականանան»:

Իսկ ի՞նչ կարող են անել մեր իշխանությունները: Մանուկյանն ասում է, որ Հայաստանի իշխանությունները չեն կարող խառնվել այլ երկրի ներսում կատարվող գործընթացներին. «Նրանք կարող են ուղղակի Ռուսաստանի իշխանությունների ուշադրությունը հրավիրել այդ հարցի վրա»:

Սփյուռքի նախարարությունից «Անկախին» հայտնեցին, որ ՌԴ 2002թ. մարդահամարի տվյալներով Ռուսաստանում ապրում է 1.3 մլն հայ, ոչ պաշտոնական տվյալներով` 2.5 մլն.: