Երկու տարի հետո Հայաստանում հնարավոր կլինի քաղցկեղը բուժել անհատական եղանակով

Ուռուցքաբանության գերազանցության հայկական կենտրոնի ստեղծման աշխատանքները, որոնք սկսվել են երկու տարի առաջ, արդեն մտել են գործնական փուլ: Օրերս կառավարությունում բելգիական «ԱյԲիԷյ մոլեկուլյար» ընկերության հետ պայմանագիր է ստորագրվել «Ցիկլոտրոն 18/18»  պրոտոնային արագացուցչի ձեռքբերման վերաբերյալ:

Այդ սարքը տարածաշրջանում եզակի է լինելու:  Էկոնոմիկայի նախարար Ներսես Երիցյանն ասաց, որ  նման սարքավորում հարևան երկրներից կա Թեհրանում, Մոսկվայում և Ստամբուլում:

Սարքի միջոցով  արտադրվելու են  ուռուցքային և սրտանոթային հիվանդությունների ախտորոշման և  քաղցկեղի բուժման համար անհրաժեշտ ռադիոիզոտոպներ: Իզոտոպը, արյան մեջ ճառագայթելով,  ցույց է տալիս  ուռուցքը և վիրահատության ընթացքում օգնում վիրաբույժին կողմնորոշվելու:

«Սարքավորման առանձնահատկություններից մեկն այն է, որ դրա միջոցով  հնարավոր է անցկացնել անհատականացված բուժում,- ասում է «ԱյԲիԷյ մոլեկուլյար» ընկերության մարքեթինգի և վաճառքի տնօրեն Փիթեր Լեիթները:- ճշգրիտ ախտորոշումը հնարավորություն է տալիս ամեն հիվանդի համար կոնկրետ բուժման եղանակ ընտրել: Դրանով է այն հայտնի դարձել աշխարհում ու արագ տարածում գտել զարգացող երկրներում»:

Ցիկլոտրոնի ձեռքբերմամբ  մեկնարկում է Ուռուցքաբանության գերազանցության հայկական կենտրոնի ստեղծման աշխատանքների առաջին փուլը:  Այս ձեռնարկն էկոնոմիկայի և առողջապահության նախարարության և Ազգային մրցունակության հիմնադրամի համատեղ ծրագիր է:

«Եվրոպայում, Ամերիկայում և զարգացած երկրներում զարգացածության մակարդակը չափվում է նաև նման կենտրոնի առկայությամբ,  քանի որ դա պատկերացում է տալիս առողջապահության որակի մասին»,- ասում է Էկոնոմիկայի նախարար Ներսես Երիցյանը: Նրա ներկայացմամբ՝ իզոտոպների արտադրությունը կսկսվի մոտ երկու տարի անց, որից հետո այն հնարավոր կլինի նաև արտահանել, իսկ կենտրոնի ստեղծումը պահանջում է 3.5-5 տարի, որը կիրականացվի երկու փուլով: «Բայց եթե մասնավոր ներդրումներ լինեն, այդ աշխատանքները կարագացվեն», -ասաց նախարարը:

Կենտրոնի ստեղծման համար  Ալիխանյանի անվան ֆիզիկայի ինստիտուտի տարածքում  10 հազար քմ  տարածք է  հատկացվելու, կհայտարարվի մրցույթ ներդրումային ծրագրերի համար:

Երկու նախարարություններում հաշվարկել են, որ հիվանդի համար  ծառայությունը կարժենա 1200-1300 դոլար:  Ազգային մրցունակության հիմնադրամի տնօրեն Բեկոր Փափազյանն ասաց, որ քաղցկեղի բուժման համար Հայաստանից տարեկան 600 մարդ է  մեկնում արտերկիր` ծախսելով անհամեմատ մեծ գումարներ, քանի որ վճարում է ոչ միայն բուժման, այլև ճանապարհի և գիշերակացի համար: «Սակայն դեռ կան մարդիկ, ովքեր այլևայլ ճանապարհներով գնում են Եվրոպա և հանձնվում, որովհետև այդ բուժումն անվճար է»,- հավելեց էկոնոմիկայի նախարարը:

Առողջապահության գործունեության գնահատման բաժնի պետ Դիանա Անդրեասյանն  «Անկախին» ասաց, որ Հայաստանում տղամարդկանց մոտ գերակշռում է  թոքի քաղցկեղը, կանանց մոտ՝ կրծքագեղձի և արգանդի մարմնի ու վզիկի քաղցկեղը:

2009 թ. դրությամբ Հայաստանում գրանցված է  նորագոյացություններ ունեցող 36971 հիվանդ, որի տեսակարար կշիռը ընդհանուր հիվանդությունների մեջ կազմում է 4 տոկոս: 2008 թ. այդ թիվը կազմել է 35920 հիվանդ:

Երիցյանի կարծիքով` կենտրոնի ստեղծումը կարող է նպաստել նաև առողջապահական ոլորտում ապահովագրական ծառայության ներդրմանը: «Եթե քեզ համար հասանելի դառնա բարձրարժեք առողջապահական ծառայությունը,  որի համար տարեկան կարելի կլինի վճարել, ասենք, 100 դոլար, ինչո՞ւ չկիրառել,- ասաց նա,- միջազգային փորձը դրան է տանում»:

Ցիկլոտրոնի ձեռքբերման համար  5 մլն եվրո վարկ ձեռքբերելու պայմանագիր է կնքվել բելգիական «ՔեյԲիՍիԷնՎի» բանկի հետ: Վարկի մարման ժամկետը 11 տարի է, երեք տարի արտոնյալ պայմաններով, 0 տոկոս տոկոսադրույքով: