«Յոգան Հայաստանում հյուր է»,- Ասում է «Շունչ» յոգայի կենտրոնի փորձառու ուսուցիչ Շուշան Հովհաննիսյանը

– Շուշան, երբվանի՞ց որոշեցիք յոգայով զբաղվել: Ինչպե՞ս ստացվեց:

– Ես շատ պատահական եմ սկսել յոգայով զբաղվել: Մի աղջիկ կար յոգայի մասնագետ, Ամերիկայից էր եկել ու ինձ հրավիրեց, որ տեսնեմ, թե ինչպես են մարդիկ յոգայով զբաղվում: Անչափ դուր եկավ. դա 2005-ին էր…

– Հետաքրքիր է ի՞նչն առաջին հայացքից ձեզ գրավեց:  

– Առաջին պարապմունքը և առաջին մեկ տարին, եթե գնահատեմ, ապա ամեն ինչ հիմնված էր յոգայի ֆիզիկական մասի վրա: Յոգան նման է թերապիայի, հաշվի է առնում մարդու անատոմիան, մարդու բոլոր թերություններն ու առավելությունները: Ցանկացած մարդու այն կարող է շատ օգտակար լինել. դա ասում եմ ֆիզիկական մասով, իսկ մյուս կողմից` ինձ անչափ դուր է եկել յոգայի հանգստացնող էֆեկտը:

– Գիտեմ, որ յոգան իր հիմքում փիլիսոփայություն ունի: Ասում են՝ յոգան հենց ստեղծել են փիլիսոփաները:

– Բնականաբար, անհրաժեշտ է պատմական ակնարկ անել, թե իրականում յոգան որտեղից է գալիս: Դու չես կարող ամբողջ ծառից վերցնել միայն տերևը: Յոգան վերջապես շատ կանոնավոր, շատ մեծ ու շատ լուրջ գիտություն է, փիլիսոփայություն է:

– Ո՞րն է յոգայի բուն նպատակը:     

– Յոգայի որ տեսակն էլ լինի, այն մարդու ներդաշնակության մասին է, մարդու ֆիզիկական, հոգևոր և մտավոր մարմինների ներդաշնակության մասին, և անկախ տեսակից` ունի մեկ նպատակ` ապահովել մարդու երջանկությունն ու հարմոնիան:

– Այսինքն՝ բոլոր մարդիկ կարո՞ղ են զբաղվել յոգայով, սահմանափակումներ չկա՞ն:

– Անկախ տարիքից, սեռից, կրոնից` բոլորը կարող են զբաղվել յոգայով, այո՛, սահմանափակումներ չկան: Ոչինչ չի կարող սահմանափակել մարդուն, եթե որոշել է զբաղվել յոգայով:

– Ուզում եմ Ձեր օրինակով ասեք, թե Ձեր մեջ ինչ փոխվեց յոթ տարվա ընթացքում: 

– Տեսեք՝ յոգայով կարող ես գնահատել սեփական կյանքիդ որակը: Դու տվյալ ժամանակահատվածում ապրում ես առողջ, ավելի կենսուրախ, ունես լավ տրամադրություն: Կարող եմ ասել, որ վերջին հինգ տարիների ընթացքում ոչ մի վարակիչ հիվանդությամբ չեմ վարակվել, դա շատ լուրջ ձեռքբերում է:

– Գիտնականներն ասում են՝ յոգան  կապ է անձի ներաշխարհի հետ…

– Իհարկե, յոգան արվեստի նման է, մոտեցնում է մարդուն ենթագիտակցությանը, այն քեզ ոչինչ չի տալիս, փոխարենը ցույց է տալիս ճանապարհները, որոնք դու պետք է կարողանաս անցնել:

– Ասում են նաև, որ յոգան ծագել է բուդդայականությունից,  կրոնական հիմք ունի: Արդյոք դա կրոնական անհանդուրժողականություն չի՞ մտցնում…

– Թյուր կարծիք է, թե յոգան բուդդիզմի ծնունդ է: Իրականում պատմությունը սկսվում է Վեդաներից, և այն ժամանակ (խոսքը մ.թ.ա. 5000 թթ.մասին է), երբ յոգան եղել է, չի եղել ոչ մի կրոն: Յոգան կապ չունի կրոնի հետ, այն փիլիսոփայություն է: Եթե այսօր կարդանք կրոնների բնորոշումը, ապա դրանց մեջ յոգայի մասին խոսք չկա: Շատերն այդ պատճառով էլ ասում են` եթե կրոն չէ, բա ի՞նչ է: Յոգայի գաղափարը մարդու երջանկությունն է, միտքն է: Յոգան մտքի թրթիռները հանգստացնելու միջոց է:

– Շուշան, արևելյան երկրներում մարդիկ ավելի ճկուն են, եվրոպական երկրներում պատկերը մի քիչ այլ է. յոգայի ո՞ր ուղղությունն է տարածված մեզ մոտ:

– Հիմնական շեշտը ֆիզիկական ճանապարհն է՝ հաթհայոգան: Վերջինս հայի համար մի բան է, հնդիկի կամ եվրոպացու համար` լրիվ այլ բան: Եվրոպոիդներն ունեն առողջական այլ խնդիրներ, օրինակ` ողնաշարի ցավ, հնդիկը ողնաշարի ցավ չունի, նրանց կենցաղն այնպիսին է, որ քարացած ողներ և ճկունություն ունեն: Եվ, բնականաբար, դրսևորումները պետք է տարբեր լինեն:

 – Շուշան, այսքան տարիների ընթացքում գնացի՞ք որևէ երկիր վերապատրաստման դասընթացների, թեկուզ փորձի փոխանակման ծրագրերի շրջանակներում:

– Գիտես, յոգան բոլորի համար է, բայց բոլորը յոգայի համար չեն: 2007-ին մեկնեցի Ամերիկա, որտեղ անցա ամենօրյա ուսուցիչների հիմնավոր վերապատրաստման դասընթացներ:  Ամեն տարի պարտադիր գոնե մեկ անգամ, հնարավորության դեպքում նաև երկու անգամ մեկնում եմ հիմնավոր վերապատրաստման, որովհետև սա անընդհատ շարունակվող գործընթաց է, անհրաժեշտ է հետևողական լինել:

– Ըստ Ձեզ, մեր երկրում այսօր քանի՞ մարդ է զբաղվում յոգայով:

– Յոգայով զբաղվող կարող է համարվել այն մարդը, որը մեկ կամ երկու տարի կանոնավոր զբաղվում է: Իսկ այդպիսի մարդիկ, ցավոք, քիչ կան Հայաստանում: Յոգայի  նկատմամբ հետաքրքրությունն այսօր  հաստատ կա: Հետաքրքրվողների մեծ մասը կանայք են` 20-40 տարեկան, տղամարդիկ շատ քիչ են:

– Ինչո՞ւ:

– Երևի տղամարդիկ ավելի քիչ են մտահոգված իրենց առողջությամբ, իրենց կյանքով: Հայաստանում է այդպես, դրսում այդպես չէ:

– Տեսակետ կա, որ տարիներ շարունակ յոգայով զբաղվողները նույնիսկ հրաժարվում են սննդից ու ապրում ավելի երկար:

– Այո՛, հնարավոր է, որովհետև նրանք էներգիայի ուրիշ աղբյուր ունեն: Մենք գիտենք միայն սնունդը, բայց յոգան այլ աղբյուրներ է պեղել: Հիմա, օրինակ, առանց սնվելու ես չեմ կարող ապրել, որովհետև ապրում եմ այստեղ, այս սթրեսների մեջ, ձեր պես օգտվում երթուղայիններից, բայց գուցե այլ երկրում 50 տարի հետո որոշեմ չսնվել:

Իսկ երկար ապրելու առնչությամբ ասեմ, որ երեք կարևոր բան կա առողջության համար. սնունդը, սթրեսների մեջ չհայտնվելը և հոգու ու մարմնի ներդաշնակությունը:

– Ի՞նչ եք կարծում, յոգան Հայաստանում հյո՞ւր է, թե՞ հին կենսակերպ:

– Կարծում եմ նոր բան է, չնայած լսել եմ, որ 70-ականներին մեզ մոտ էլ եղել են մարդիկ, որոնք զբաղվել են յոգայով: Ես ծանոթ եմ մի քանիսին, որոնք այդ ժամանակվանից զբաղվել են յոգայով, հիմա էլ շարունակում են: Ամեն դեպքում, Հայաստանում յոգան հյուր է:

– Մեր երկրում յոգայի տարբեր կենտրոններ կան, հետաքրքիր է, յոգայի  պարապմունքները թա՞նկ են:

– Իմ կարծիքով՝ ոչ, ամսական 15 000 դրամի սահմաններում: