Սվարովսկի պրագմատիկի ստեղծած կախարդական աշխարհը

Դանիել Սվարովսկին փառքի է արժանացել իր հնարամտության  ու պարկեշտության շնորհիվ` առաջին անգամ ադամանդները փոխարինելով բյուրեղով:

Հաջողությունը ցնցող էր. նոր քարերը  մեծ համբավ են վայելում  նրա ժամանակակիցների շրջանում:

Իսկ իրականում համաշխարհային ճանաչում ունեցող ոսկերիչը երազում էր ջութակի մասին

Հյուսիսային Բոհեմիայի Գերոգենթալ գյուղում` Սվարովսկի ընտանիքում 1862 թ. հոկտեմբերի 24-ին ծնվեց մի տղա, որին կոչեցին Դանիել:  Շատ հին ժամանակներում ծայրամասային հողերը պատկանում էին Ավստրո-Հունգարիային ու հռչակված էին  բյուրեղապակու վարպետներով:

Այդ գործի վարպետն էր նաև Դանիելի հայրը. նա ապակու մշակման մի փոքր արհեստանոց ուներ, որը, սակայն, այնքան էլ եկամտաբեր չէր: Պատանին լավ գլուխ էր հանում արհեստանոցի գործերից, սակայն երազում էր իսկական երաժիշտ, այն էլ ջութակահար դառնալու մասին: Սակայն երազանքն իրականություն դարձնել չհաջողվեց, ու նա ուղևորվեց Փարիզ` սովորելու:

Այստեղ նա  մի անգամ այցելեց էլեկտրականության համաշխարհային ցուցահանդես, ինչն էլ նրա համար դարձավ ճակատագրական: Դարաշրջանի գիտական ձեռքբերումներն ու  գյուտերը ցնցեցին պատանու երևակայությունը, որը պարզ պատկերացնում էր, թե ինչպես կարելի է հոսանքը կիրառել անթերի հարթ մակերեսով ապակի ստանալու համար:

Մի քանի տարի պահանջվեց, որ Դանիելը ստեղծեր առաջին էլեկտրական  ապակի հղկելու մեքենան: 10 տարի օրնիբուն, առանց դադար առնելու նա  տքնեց իր հաստոցի վրա և 1891-ին ներկայացրեց իր ստեղծագործությունն ու  արտոնագրեց այն: Եվ երբ որոշեց  սեփական գործը սկսել, տեղափոխվեց Ավստրիա` Վատտենս:

Այստեղ էլ 1895-ին Դանիելի  ու նրա  ֆրանսիացի ընկերոջ ջանքերով ստեղծվեց «բյուրեղապակյա» ադամանդների պատրաստման ֆաբրիկան` D.S. & Co-ն (Դանիել Սվարովսկի և ընկերություն):

Հենց այստեղ են ստեղծվել ադամանդներից գրեթե չտարբերվող  առաջին բյուրեղները, որոնք զգալիորեն էժան էին ու հասանելի բնակչության տարբեր խավերին: Արդեն XX դարասկզբին ընկերությունը հազիվ էր հասցնում կատարել բոլոր պատվերները, որոնք, ի դեպ, գալիս էին ողջ աշխարհից: Աստիճանաբար արտադրանքը սկսեց պարզապես կոչվել Swarovski:

Նա կարողացավ վերադարձնել փայլուն քարերի (ստրազ) երբեմնի փառքը, որոնք արտադրում էր իր նախորդը` Ժորժ Ստրասը: Այժմ արդեն ողջ աշխարհին հայտնի քարերը այլևս չէին համարվում  կեղծ թանկարժեք քարեր, քանի որ դրանք տեղ զբաղեցրին այդ քարերի կողքին, ոչ թե փոխարեն:

Բրենդի ակունքների մոտ

Սվարովսկու ստեղծագործությունն անհավանական հռչակ է ձեռք բերում, պատվերներ են գալիս   ողջ Եվրոպայից, իսկ Սանկտ Պետերբուրգում  Սվարովսկու արտադրանմուշն ունենալը ճաշակի ու ոճի վկայություն էր:

Այդ ամենը հանգեցրեց արտադրության ընդլայնման ու ֆաբրիկայում լրացուցիչ 200 աշխատատեղի ստեղծման: Ֆաբրիկան արդեն ընտանեկան գործ էր, որում աշխատում էին Դանիելի երեք որդիները: Սվարովսկին փորձում էր բյուրեղապակու ստացման նոր  տեխնիկա մշակել նրանց հետ:

Ոսկերչական արվեստի համար իսկական փորձություն էր Առաջին համաշխարհային պատերազմը, այն խանգարեց, որ Swarovski «ադամանդները» հայտնվեին ամերիկյան շուկայում: Այս ժամանակ է, որ հայտնվում է Tyrolit դուստր ձեռնարկությունը (որն ի դեպ աշխատում է մինչ օրս) և սկսում  սրող ու հղկող հաստոցների արտադրությունը:

20-ականներին աշխարհը խաղաղ էր, և ֆաբրիկան կրկին իր ուժերն ուղղեց  արդեն նոր տեխնոլոգիայով բյուրեղապակու արտադրությանը: Դա հնարավորություն տվեց Սվարովսկուն դառնալու տվյալ շուկայի առաջատարը. նրան  արժանի մրցակից չկար:   Համբավն էլ ավելի մեծացավ, երբ Սվարովսկի արտադրանքը հայտնվեց համաշխարհային ճանաչում ունեցող Կոկո Շանելի հանդերձանքներում:

Անկեղծ ու ազնիվ Սվարովսկին, այնուամենայնիվ,  բյուրեղապակուն ադամանդի փայլ հաղորդելու իր  արտոնագրված գաղտնիքն ուներ, որն այսօր էլ է գաղտնիք: Կարծիք կա, որ քարերի անկրկնելի փայլն ու նմանությունը ադամանդներին ստացվում է  յուրօրինակ հղկման ու նաև  արճիճի կիրառման շնորհիվ. մի տեխնոլոգիա, որին միայն  այս ֆաբրիկայում են կատարելապես տիրապետում:

1929-ին ընկերությունը ներկայացրեց ավտոմեքենաների անդրադարձնող ապակիների մի ամբողջ տեսականի` Swareflex անվանումով: Որոշ ժամանակ անց արդեն ստեղծվեց օպտիկական սարքերի շարք, այդ թվում` բինոկլ: Ու կրկին պատերազմ` Երկրորդ համաշխարհայինը:

Swarovski բրենդն արդեն հայտնի էր ԱՄՆ-ում, ինչն ընկերությանը հնարավորություն էր տալիս էլ ավելի մեծ ծավալով շարունակելու գործունեությունը: Ըստ երևույթին, քաղաքականությունը չի տարածվում ոսկերչության վրա. չնայած Ավստրիան Գերմանիայի կողմից էր, արտադրանքի  տարածումը դրանից չէր նվազում: Պատերազմից հետո հետաքրքրությունն էլ ավելի մեծացավ, անհատական պատվերներ էին լինում աշխարհի բոլոր ծայրերից:

Դանիել Սվարովսկին իր ողջ կյանքում ամրապնդում էր գործն ու մշտապես զբաղվում նոր տեխնոլոգիաների մշակմամբ. նա իր հմտություններն ու գիտելիքները փոխանցեց որդիներին: Ընտանեկան գործն այսօր էլ հաջողությամբ շարունակում է ծաղկել, չնայած նրա հիմնադիրը` Դանիել Սվարովսկին, մահացել է 1956-ին: Այս գործում մեծ ներդրում ունի Դանիելի թոռ Մանֆրեդ Սվարովսկին, որը հայտնագործեց բյուրեղապակուց գունավոր բյուրեղներ ստանալու տեխնոլոգիան, ինչն իսկական գյուտ  էր ոսկերչության մեջ: Նոր քարերը սկսեցին կիրառել առաջին դասի զարդարանքների ստեղծման մեջ, որոնք, ի դեպ, մատչելի էին միայն ամենաունևոր դասին:

Ընկերությունը սկսեց նաև ջահերի ու հուշանվերների, փոքրիկ արձանիկների արտադրություն (1976 թ.), որոնք մասնավոր հավաքածուների զարդարանքներ էին: Շուտով Swarovski հավաքորդների մի ամբողջ ակումբ է ստեղծվում, որում հաշվվում է աշխարհի 500 հազար անդամ:

Swarovski-ն ու ժամանակը

Համաշխարհային ճանաչում ունեցող բրենդը շատերին հանգիստ չի տալիս: Պարբերաբար փորձեր են արվում Սվարովսկու գաղտնիքը բացահայտելու ուղղությամբ: Օրինակ` կարծիք կա, որ բյուրեղապակու անկրկնելի փայլը ստացվում է արճիճի օքսիդի կիրառմամբ, որի խտությունը կազմում է 32%: Սակայն ընկերության սահմաններից դուրս բյուրեղապակու հղկման  ու մշակման նման վարպետության դեռևս  ոչ մի մարդու չի հաջողվել հասնել:

Ընկերության յուրաքանչյուր աշխատակից գնահատում ու պահպանում է  Սվարովսկու մշակած տեխնոլոգիայի հմտությունները: Այդ նպատակով  համաշխարհային հավաքածուների համար հերթական ստեղծագործությունն արարելուց հետո ողջ տեղեկությունն անմիջապես ոչնչացվում է, ինչը նմանատիպ մեկ այլ քանդակի ստեղծումը դարձնում է անհնար: Բոլոր սարքավորումներն ու հաստոցները ստեղծվում են տեղում. դա ևս մեկ ավանդույթ է, որը ներմուծել է հանրահայտ բրենդի հեղինակը:

Հիասքանչ նվեր է եղել ընկերության հոբելյանի առթիվ ստեղծված Swarovski թանգարանը, որն իսկական բյուրեղապակյա քարանձավի  է նման, որտեղ էքսկուրսիաներ են անցկացվում: Այս քարանձավի գլխավոր ցուցանմուշը Swarovski հսկայական բյուրեղն է, որի նմանը չկա ողջ աշխարհում: Այն 62 կգ է կշռում, տրամագիծը 40 սմ է, գրանցվել է Գինեսի ռեկորդների գրքում որպես աշխարհի ամենամեծ բյուրեղ: Թանգարանում նաև շատ փոքր ցուցանմուշներ կան, օրինակ` 0,8 մմ-անոց:

Ներկայումս ընկերությունը ողջ աշխարհում արտադրվող որակյալ բիժուտերիայի քարերի 80%-ի մատակարարն է: Swarovski նստավայրն առաջվա պես գտնվում է Վատտենսում, որտեղ հիմնավորվել էր Դանիել Սվարովսկին: Ըստ երեք տարվա վաղեմության տվյալների` Swarovski ընկերությունում աշխատում է 22,5 հազար մարդ: Այն այսօր էլ մասնավոր ընկերություն է, որը ղեկավարում են Դանիելի ժառանգներն ու շարունակում են հռչակավոր պապի գործը, ինչն այսօրվա պայմաններում անսովոր  ավանդույթ է կարծես:

Նախանձել կարելի է.  քանի սերունդ է փոխվել այս տարիներին Swarovski ընկերությունում, սակայն նրանցից յուրաքանչյուրը հարգում է Դանիել Սվարովսկու հիշատակն ու լուռ պահպանում նրա գաղտնիքները: