«Սելը չի ճռռում, սելվորն է ճռռում». Գուսան Հայկազունի մեկնաբանությունը Սահակ Սահակյանի հետ հարցազրույցի վերաբերյալ
ՄՇԱԿՈՒՅԹ, Շաբաթվա լուր | ankakh | հոկտեմբերի 4, 2011 11:47
Սույն թվականի հուլիսի 19-ին www.ankakh.am կայքում զետեղվեց հարցազրույց ազգագրական երգերի կատարող Սահակ Սահակյանի հետ:
Հարցազրույցում Սահակյանը նշում է, թե 1988-ին Ազատության հրապարակում իրեն է մոտեցել «Գագիկ Նազարյան անունով մեկը», իրեն հանձնել «Գետաշեն» հանրահայտ երգի տեքստը, որն, ըստ նրա, «չորս քառյակ էր` առանց կրկների», և ինքը «տեքստում որոշ փոփոխություններ կատարելով», ապա «գրելով երգի մեղեդին», «Գետաշենը» դարձրել է հանրահայտ երգ:
Որոշ ժամանակ անց «Անկախ»-ի խմբագրություն դիմեց երգի հեղինակը` Գուսան Հայկազունը` ներկայացնելով իր երգերի իրական պատմությունները և խնդրելով մեր կայքում զետեղել իր պատասխանը այդ հարցազրույցի վերաբերյալ:
Բացի նրա պատասխանը զետեղելուց, մենք առանձին հոդված («Արա՛, Գագո՞ն ով ա…Էդ մեր պապերի երգն ա…») պատրաստեցինք Գուսան Հայկազունի կյանքի և գործունեության վերաբերյալ:
Գուսան Հայկազունի մեկնաբանությունը Սահակ Սահակյանի հետ հարցազրույցի վերաբերյալ
«Ես հեղինակն եմ << Հայեր միացեք >>, <<Գետաշեն>>, <<Հպարտ գնացեք>>, <<Վեր կաց Շահեն>>, <<Շահումյան>> և մի քանի տասնյակի հասնող այլ երգերի: Երգեր, որոնք ոգեշնչել են մեր մարտիկներին պատերազմի դաշտում` կատարելով ծանր հրետանու դեր և իրենց արժանի դերն են ունեցել մեր հաղթանակում:
Իմ մի շարք երգեր շուրջ քսան տարի դարձել են հայոց բանակի քայլերգեր: Մեր սահմանապահ զորքերում ողջ սահմանի երկայնքով, որպես սահմանապահի քայլերգ, հնչում է իմ <<Սահմանապահ ենք>> երգը:
Ունեմ գրված հարյուրի հասնող հայրենասիրական, քնարական և գուսանական երգեր:
Այսօր իմ ամենասիրված և շատ երգվող երգերից է` <<Պիտի գնանք վաղ թե ուշ>> երգը, որը հնչում է ամենուր:
Որպես ճանաչված երգահան` ստանում եմ նոր երգերի պատվերներ: 2010թ-ին Մուսալեռան հերոսամարտի 95- ամյակի և Այնճար գյուղի 70- ամյակի կապակցությամբ սփյուռքից ստացա պատվեր և գրեցի <<Մուսալեռան զավակներն ենք>> երգը , այնուհետև, թե Բեյրութում, թե Այնճարում և թե Մուսալեռում բոլոր միջոցառումները կատարվում են այդ երգի հնչյունների տակ:
Կիպրոսից ստացա Կիլիկիայի մասին նոր երգի պատվեր և գրեցի < <Վերականգնվիր Կիլիկիա>> երգը, որը Գյումրու <<Գոհար>> սիմֆոնիկ նվագախումբը համերգներով հնչեցրեց ողջ սփյուռքով մեկ, իսկ այս տարի նաև Երևանում: Արցախի նախագահի պատվերով գրվել է <<Պարիր, արցախցի>> երգը: Այժմ պատրաստ են նաև Ջերմուկի և Քաշաթաղի հիմները, շուտով կձայնագրվի Գարեգին Նժդեհին նվիրված մի գեղեցիկ երգ: Այսօր էլ ունեմ մի քանի երգերի պատվերներ սփյուռքից:
Լինելով Գողթան գուսանների ժառանգորդ և 21- րդ դարի հայ գուսանների ծաղկեփունջը ներկայացնող գուսան Շերամի, գուսան Շահենի, գուսան Աշոտի, գուսան Հավասու և մյուս գուսանների գործի շարունակողներից մեկը` ես իմ երգերով վաստակել եմ գուսան Հայկազուն անվանումը հպարտորեն կրելու իրավունքը:
Որպես պատերազմի մասնակից և վերոնշյալ երգերի հեղինակ` ստացել եմ բազմաթիվ մեդալներ, շքանշաններ և պատվոգրեր.
- ՀՀ նախագահի կողմից <<մշակույթի վաստակավոր գործիչ>>
- Արցախի նախագահի կողմից << Երախտագիտություն>> նախագահական մեդալ
- Մշակույթի նախարարության <<Ոսկե մեդալ>>
- <<Վազգեն Սպարապետ>> շքանշան
- <<Գարեգին Նժդեհ>> մեդալ
- <<Մայրական Երախտագիտություն>> Արցախի քաջորդիներին հուշամեդալ
- <<Հայաստանի Երկրապահ>> հուշամեդալ
- <<Փառապանծ մարտիկ>> մեդալ
- <<Ազատամարտիկ>> մեդալ
- <<Արաբո>> Հանուն Հայրենիքի հուշամեդալ
- <<Զինվոր հայրենյաց>> մեդալ
- <<Վան Վասպուրական>> ոսկե մեդալ
- << Հաղթանակ>> մեդալ
Հարգելի Զարուհի Դիլանյան, ցավով կարդացի Ձեր հարցազրույցը երգիչ Սահակ Սահակյանի հետ և չգիտեի` ծիծաղեի, թե ինչ անեի նման երևույթի վրա, երբ ով ինչ ասի, լրագրողը գրի է առնում և տպագրում:
Հիվանդ երևակայության արդյունքում, վաղը մեկ ուրիշը կարող է ասել, թե <<Հայեր, միացեք>>, <<Պիտի գնանք վաղ թե ուշ>> կամ <<Դուն էն գլխեն>> երգի հեղինակը ինքն է, ինչ է`պետք է տպագրե՞ք:
Ես ընդամենը ցավագին ծիծաղով եմ վերաբերվում նման մարդկանց հայտարարություններին, քանզի նմանները շատ են եղել, հատկապես 90- ականների սկզբներին, երբ ես որպես երգահան դեռևս ճանաչված չէի, և ով իմ երգերը կատարում էր, հանդես էր գալիս` որպես հեղինակ:
Ժողովրդական խոսքն ասում է. <<Այն աղբյուրը, որից ջուր ես խմում` մի կեղտոտիր>>, իսկ Սահակը իմ աղբյուրից օգտվել է քսան տարուց ավելի` վաստակելով մեծ գումարներ:
Փաստորեն պարզվում է, որ, խախտելով օրինական և բարոյական բոլոր նորմերը, նա 90 թ-ից լինելով Թովմաս Պողոսյանի գլխավորած <<Գանձասար>> համույթի կազմում, հանդես է եկել սփյուռքում, որպես <<Գետաշեն>> երգի հեղինակ (Հայաստանում, իհարկե, չէր կարող), բնական է` ավելի շատ գումար և ծափահարություններ վաստակելու նպատակով:
Եթե երգը երգելով կարելի է դառնալ երգի համահեղինակ, ապա ավելի շատ հավակնություն կարող են ունենալ.
1.Նունե Եսայանը,ով մոտ քսան տարի ողջ սփյուռքում ճանաչված է որպես <<Գետաշեն>> երգի լավագույն կատարող և ի պատիվ իրեն ամենուր հայտարարում է երգի հեղինակի անունը` Գուսան Հայկազուն,
2. Շուշան Պետրոսյանը` <<Վեր կաց Շահեն>> և <<Չքնաղ Շահումյան>> երգերի համար,
3. Մկրտիչ Մկրտչյանը և դարձյալ Նունե Եսայանը`<<Հպարտ գնացեք>> երգի համար,
4. Սամվել Երանյանը << Պիտի գնանք վաղ թե ուշ>> երգի համար և այլն:
Ջիվանին կասեր. << Խելքի աշեցեք>>: Զարուհի Դիլանյան, եթե դուք չգիտեք, ասեմ, որ Սահակի կողմից խախտվել է իմ հեղինակային իրավունքը` Հեղինակային իրավունքի օրենսգրքի մի շարք կետերով, ինչպես նաև Ձեր կողմից` որպես լրագրողի:
- Տեքստում, ըստ Ձեր հոդվածի, փոխել է մի քանի բառ, որի իրավունքը ոչ ոք չունի:
- Տասնյակ երկրներում 20 տարի շարունակ, առանց իմ թույլտվության երգել է իմ երգերը:
- Առանց ինձ հետ համաձայնեցնելու թողարկել է իմ երգերի կատարմամբ ձայնասկավառակներ:
- Սփյուռքում գաղտնի հրատարակվել են երգարաններ, որտեղ հանդես է եկել որպես <<Գետաշեն>> երգի հեղինակ, իսկ վաղը կարող է պարզվել, որ նաև իմ այլ երգերի:
- 20 տարի շարունակ երգելով իմ երգերը և թողարկելով սկավառակներ`ինձ չի վճարել ոչ մի լումա, ինչը քրեորեն պատժելի է:
Մշակույթում արվեստագետին ոչ վայել երևույթներ, ցավոք, պատահում են, բայց այս աստիճանի` արդեն չափազանց է: Ի՞նչ է սա, մեկ համազգային ճանաչում ունեցող երգով պատմության մեջ մնալու փո՞րձ: Բայց չէ՞ որ դրա համար պետք է Աստծուց տրված շնորհք ունենալ:
Հայտարարում եմ, որ իմ բոլոր երգերը գրանցված են «Հայ հեղինակում», և հաջորդ անգամ ցանկացած ոտնձգություն իմ հեղինակային իրավունքի վրա, կպատժվի օրենքով` դատարանում: Այսուհետ արգելում եմ որևէ մեկին` հատկապես Սահակին, առանց ինձ հետ համաձայնեցնելու կատարելու իմ երգերը:
Լավ է ասված.<<Սելը չի ճռռում, սելվորն է ճռռում>>:
Գուսան Հայկազուն
մշակույթի վաստակավոր գործիչ





Facebook
Tweet This