Կիտրոն կամ անմահության ոսկե խնձոր

Կիտրոնը կամ լիմոնը աշխարհի բոլոր ծայրերում հայտնի է եղել հին ժամանակներից:  Ըստ լեգենդի` Զևսի հետ հարսանիքին Հերային նվիրել են հոտավետ վառ դեղին պտուղներ,  որ նա  միշտ երիտասարդ ու գեղեցիկ մնա: «Կիտրոնի բույրը թարմացնում է ուղեղը, կեղևն ու կորիզները օգտակար են սրտին, իսկ միջուկը` անփոխարինելի սնունդ է , հյութը հագեցնում է ծարավը»: «Անմահության ոսկե խնձորների մասին» հիշատակություն  կա սկանդինավյան լեգենդներում, իսկ ռուսական ժողովրդական հեքիաթներում այն հիշատակվում է որպես «երիտասարդացնող խնձոր»:

Առաջին հիշատակումները հանդիպում են Թեոֆրաստի մոտ,  մ. թ. ա. 300 տարի առաջ: Սակայն այն ժամանակ կիտրոնն ընդհանրապես սննդի մեջ չէին օգտագործում, այլ կիրառում էին որպես միջոց ցեցի դեմ, իսկ  կիտրոնի շերտերը պահում էին հագուստի արանքում: Արևային այս պտուղը ծնունդով Հնդկաստանից է, իսկ անունը ստացել է  չինական «լիմունգ» (լիմոն) բառից, որ նշանակում է`«օգտակար է մայրերի համար»: Սակայն, այսօր արդեն ավելորդ է ասել, որ այն ոչ միայն մայրերին է օգտակար: Յոգերը բոլոր ժամանակներում կիտրոնը համարել են առողջությունը պահպանելու ունիվերսալ միջոց: Ավիցենան կիտրոնն օգտագործում էր  թունավոր հղիության դեպքում և նույնիսկ,  գոնորեան բուժելու համար կիտրոնով բաղադրատոմս էր ստեղծել: Այդ մեթոդը հասել է մեր ժամանակներ: Կիտրոնը հարուստ է В1, В2, D, Р վիտամիններով, պարունակում է շաքար ու օրգանական թթուներ, շատ կալիում ու  ցիտրին: Կիտրոնին անկրկնելի բույր  են հաղորդում  եթերայուղերը: Սակայն դրա մեջ թերևս ամենակարևորը ասկորբինաթթու վիտամինի պարունակությունն է, որը կարևոր է նյութափոխանակության համար ու  նպաստում է օրգանիզմի բոլոր հյուսվածքների սնուցմանը: Կիտրոնն ամրացնում ու առաձգական է դարձնում մանր արյունատար անոթների պատերը: Կիտրոնահյութով (առանց ջրի) կոկորդի ողողումը ազատում է անգինայից, իսկ ջրով բացածը ջերմիջեցնող է: Բերանը կիտրոնաջրով ողողելով` կազատվեք բերանի լորձաթաղանթի բորբոքային վիճակից:

Կիտրոնահյութը խորհուրդ են տալիս խմել հոդատապի, աղերի կուտակման, խոլեստերինային հավասարակշռության խախտման, ինչպես նաև ախորժակի բացակայության ու ստամոքսի ցածր թթվայնության դեպքում: Այն կիրառվում է նաև միզաքարային հիվանդությունների ժամանակ, օժտված է թեթև միզամուղ հատկությամբ, կարգավորում է  երիկամային ուղիների նյութափոխանակությունը: Նունիսկ իշիասի դեպքում այն կարող է օգնել` աստիճանաբար առողջացնելով ախտահարված հատվածը: Սկլերոզի շատ բաղադրատոմսերում նույնպես կիտրոն կա:

Ցանկալի է, իհարկե, կիտրոնի հյութը խմել ոչ մաքուր վիճակում, այլ տաք  ու թեթևակի քաղցրացրած ջրի հետ խառնած: Արժե հիշեցնել, որ բոլոր ցիտրուսային պտուղներն էլ կարող են ալերգիայի պատճառ դառնալ: Ուստի նման ըմպելիքը պետք է կիրառել շաբաթական 2-3 անգամ: Արևելքից մեզ է հասել արգանդի իջեցման, հետծննդաբերական   երևույթների մաքրման բաղադրատոմս: Բաղադրությունը հետևյալն է. մանրացնել 5 հում ձվի կեղևը, խառնել 2-3 կեղևով մանր կտրատած կիտրոնի հետ ( քանակը կախված է  պտղի մեծությունից): Թրմել մեկ օր, ապա  ավելացնել կես լիտր օղի: Ընդունել 50 մլ օրական 3 անգամ, ուտելուց 20 րոպե հետո: Խմել 3-6 ամիս: Հրաշալի օգնում է  ստամոքսի իջեցման դեպքում:

Կիտրոնը կանանց գեղեցկության հուսալի միջոց է: Այն կիրառում են դիմակների պատրաստման համար:

Չոր մաշկի համար. մեկ ճաշի գդալ  թթվասերը, 1 թեյի գդալ մեղրը, կիտրոնի հյութն ու գերչակի յուղը խառնել, քսել դեմքին, թողնել 7-10 րոպե առավոտյան լվացվելուց առաջ, սակայն կարելի է նաև երեկոյան քսել` մաքուր մաշկին: Արդյունքը  երկար սպասեցնել չի տա, մաշկն աչքի առաջ զգալիորեն ձգվում է:

Յուղոտ մաշկի համար. ձվի սպիտակուցը հարել, փրփրացնել, ավելացնել մեկ թեյի գդալ կիտրոնահյութ: Քսել դեմքին մի քանի անգամ, 5-7 րոպե ընդմիջումով: Դիմակը մաքրել թեյի մեջ թաթախված  բամբակյա խծուծով: Պեպեններից ու պիգմենտային բծերից ազատվելու համար դեմքը կարելի է  տրորել կիտրոնի շերտով:

Եղունգների ամրացում. փափուկ, փխրուն ու փայլատ եղունգները տրորել կիտրոնահյութով թաթախված խծուծով:

Ներկված մազերի դեպքում. մազերը լվանալուց հետո  ողողել մեկ լիտր ջրին մեկ ճաշի գդալ կիտրոնահյութ խառնած լուծույթով: Այս միջոցը շատ լավ ամրացնում է մազերը, դարձնում առողջ ու փայլուն:

Թեփի դեմ. 3 ճաշի գդալ գերչակի կամ զեյթունի ձեթը խառնել 2 ճաշի գդալ կիտրոնահյութի հետ, ստացված խառնուրդը ներմերսել գլխին, փաթաթել պոլիէթիլենով և 15-20 րոպե թողնել, ապա լվանալ օճառահեղուկով: Կիտրոնը բոլոր ցիտրուսներից էլ երկար է   պահպանում վիտամինները (գրեթե ողջ ձմեռը):

Ի դեպ, կիտրոնի ընտրության ժամանակ մի առաջնորդվեք պտղի մեծությամբ ու կեղևի  հաստությամբ, քանի որ  դրանք առողջ պտղի երաշխիք չեն: Գնելուց փափուկ, գերհասունացած պտուղներ նույնպես մի ընտրեք, քանի  որ դրանք  շատ շուտ են փչանում  նույնիսկ սառնարանում: Ի դեպ, հագեցած դեղին գույնն էլ երբեք հասունության երաշխիք չէ:  Ամեն դեպքում, ձեռք բերած կիտրոնը պահեք  սառնարանի ներքևի բաժնում: